terug
Live Electronic Musical Interfaces:
Vingers in de Electronica
Dave Krooshof



 

index/home
Op de dbreakzlijst was in 2000 een heftige discussie gaande over wat wel en niet zou mogen als je live on stage staat. Aanleiding was een techniekvraagje over opnemen op een DAT (digitaal audio tapeje) om die opnames vervolgens op het podium in te zetten als basis voor het live werk. De vraagsteller werd netjes aan zijn antwoord geholpen, maar er brandde wel een ethisch emailgevecht los. 
Mag DAT wel? Ben je dan het publiek aan het naaien?

Ik vraag me af: Wat is het summum van live, het minimum van publiek-neppen? Ik zal je hier een tech-aanbeveling doen, die zo live is als live.

Laten we beginnen met ons af te vragen wat live dan wel is. ëIemand die op het podium een DAT bedient,  is niet live bezigí, was de stelling op de lijst. Dat is in zekere zin playback. Maar iemand die aan een filter draait en zo het geluid aanpast, voegt ëliveí toe aan het optreden. Hoe meer je met het geluid doet, hoe liver het is. Als je dat als graadmeter hanteert, kun je allerlei handelingen inschalen op hun live-gehalte. 
Een gewone DJ is dus niet zo live, maar als ie scratcht en veel mixt, wordt hij liver. Iemand die een sample van een maat lang steeds start met een toetsenbord is nog liver. Het is maximaal live als alle klanken die je hoort continue worden beïnvloed door de muzikanten.

Deze beïnvloeding is wat geluid in muziek omzet. Die apparaten hebben ons nodig voor hun expressie. Hoe meer vingers, hoe liver. Je kunt je sythesizer laten bespelen door je Atari, heel leuk. Maar het is dan eigenlijk een pianola en dat verveelt kennelijk vreselijk, dus kun hem maar beter aan Hollywood geven om hem in puin te laten schieten in een Western.

Goedbeschouwd is het keyboard eigenlijk ook maar een onding. Je drukt een toets in, een geluid begint. Je laat de toets los en het stopt. OK, dan heb je nog je modulatiewiel en je pitcher. Misschien he je zelfs aftertouch zodat je nog een beetje met je toets kunt wiebelen.
Maar het kan nog veel liver. Die vingers, die moeten niet op de toets, maar op de klank. Zoals een contrabassist zijn vingers op de snaren heeft.

Dit stukje zichzelf niet zijn als de schroevendraaier er niet aan te pas kwam. Pak je keyboard, keer hem om en schroef hem open. Het dondert niet welk type het is, maar digitale keyboards gaan sneller stuk. Dat is niet erg, want ook dan kun je er leuke dingen me doen.
Helemaal open? Mooi. Doe de stekker erin en sluit je versterker aan. Er is maar één ding waar je af moet blijven. Dat is de voeding. Soms is dat zoín losse; zoín zwart blok aan het netsnoer. Dan is alles sowieso veilig. Soms zit de voeding in je keyboard. Kijk waar ie zit. Daar in de buurt loopt 220 volt, als je daaraan zit, krijg je spierpijn. Maar de rest is veilig*, daar kun je rustig aanzitten met je vingers en dat is wat we gaan doen!

Zoín groene printplaat is een groot instrument met vele vele mogelijkheden. Geen duffe draairegelaars, geen duffe toetsen. Als je nu een toets indrukt en klemzet met een halve wasknijper of zo, heb je een handig basisgeluidje om mee te beginnen. Speur nu met een vinger de printplaat af naar interessante punten. Vrijwel meteen vind je plekken die de toonhoogte beïnvloeden, de klank filteren, lekker knetteren of gewoon een hele dikke bromtoon geven.
Zet nu twee vingers van een hand op verschillende punten. Met een beetje zoeken kun je elke synthesizer, drumcomputer en transistorradio laten krijsen en piepen.

De pionier op dit gebied is Michel Waisvisz, die minstens 30 jaar geleden al ontdekte dat de printplaat de interessantste mogelijkheden biedt om analoge synthesizers te bespelen. Hij heeft zelfs een klein handzaam apparaatje bedacht en op de markt gezet dat hij kraakdoos noemde. Het is een elektronisch circuitje waarvan alle interessante punten van de printplaat aan de buitenkant zijn gebracht. Een luidsprekertje maakt het compleet. Het is kleiner dan een gameboy, maar heeft een breder scala aan geluiden.

Met elektronica kun je heel expressief werken. Het hoeft niet onmenselijk te klinken, als je maar weet: Ook bij elektronica zit gevoel  aan de binnenkant.

______________________________________________________
 
 
 

* Waarschuwing: De volgende apparaten zijn niet geschikt voor bespeling: versterkers en TVís en apparaten met (van die gloeiende glazen) buizen erin. In het algemeen geldt dat grote onderdelen rake klappen kunnen uitdelen. Blijf daar dus af. (Ik spreek uit ervaring.) Daarentegen zijn apparaten met batterij voeding altijd 100% geschikt.

______________________________________________________
Dave <email Dave Krooshof>   Zie ook: 'Operatie Keyboard'
______________________________________________________
Alle teksten, tekeningen en geluiden op deze site zijn van de hand van D.D. Krooshof.
Alle rechten voorbehouden.    Vermeningvuldiging  en  verspreiding  mag  uitsluitend
met  toestemming.                                                                                                    index / home
                                                                        terug

 
top of this page
index of this site
inhoudsopgave
weblog
www.dendriet.nl
email dave